Qurban Yaquboğlu

Məmməd Nazimoğlunun öləcəyini o, Türkiyəyə getməzdən qabaq bəlkə də dostlarının hamısı bilirdi. Daha bundan sonra gizlətməyə heç ehtiyac yoxdu. Onun yaxın dostu, hər gün, günaşırı, həftədə, ayda bir dəfə çevrəsinə yığışan insanlar sırasında olmaya-olmaya bu xəbəri mənim qulağım almışdısa, deməli, bundan çoxları xəbərdarıdı. Üzr diləyirəm, bizdə qəribə bir “ölüm riyakarlığı” var. Guya bəzi səthi, səmimiyyətdən uzaq hərəkətlərimizlə ölüm ayağında olan və ya artıq dünyadan köçmüş insana hörmət eləyirik.Məmməd müəllim Türkiyəyə müalicəyə (ya müayinəyə - nə bilim?) yola salınmamışdan qabaq Moskvaya göndərilmiş analizlərindən bəd və ümidsiz cavab gəlmişdi. Bundan sonra onun Türkiyəyə göndərilməsi sırf humanitar xarakter daşıyırdı – bəlkə ömrünü bir az uzatdı, bəlkə, imanım Allah amanatı, ömründən kəsdi.
Yadımdadı, dostlardan biri zəhrimar analizlərin Moskvadan gəlmiş kədərli cavabını mənə deyəndə, dərhal telefona əl atdım: Məmməd müəllimlə danışmaq istəyirdim.
Son illər, daha doğrusu, son bir neçə ayda onunla yaman mehribanlaşmışdıq; indi başa düşürəm ki, bu, ölümqabağı əlamət imiş. O, “GÜN səhər”ə yazdığı köşələrin az qala hamısında mənə “Qurban əmioğlu” deyə müraciət eləyirdi. Məmməd müəllimlə “Aydınlıq” qəzetində bir yerdə işləyəndə bir kərə möhkəm pərtləşmişdik, ondan sonra onun bütün mehribanlığını bir yerə yozurdum, düzü: Mənim könlümü almaq istəyirdi.
Hə, mən telefona əl atıb nə illah elədimsə - Allah haqqı! – onun nömrəsini yadıma sala bilmədim. Halbuki “GÜN səhər”ə yazdığı hər köşəyə görə gündə ən azı iki-üç dəfə zəngləşirdik. Özü də onun Söz Azadlığını Müdafiə Fondundakı nömrəsini mən 2004-cü ildən əzbərləmişdim. Heç yada salmağa da ehtiyac yox idi.
Nəhayət, bir nömrəyə zəng çaldım. Sonradan bildim ki, həmin nömrə mənim başqa bir küsüşdüyüm tanışımındı. Bunu sonradan bildim, çünki heç həmin nömrədə də dəstəyi qaldıran olmadı.
Mobil telefonunun nömrəsini isə, eşitdiyimə görə, dəyişmişdi.
Beləcə Məmməd müəllimlə əlaqə kəsilmişdi. Artıq ondan, ordan cavab gəlmirdi.
Sonradan biz – “GÜN səhər” qəzetinin bir neçə əməkdaşı Məmməd müəllimə elə ofisindəcə dəyməyə getdik. Dəqiq yadımdadı, Türkiyəyə uçmazdan bir gün – bir neçə saat öncə. Günortaüstü getmişdik, gecə uçasıydı.
Ofisə getdik, otaqlar tünlük idi, qapını bir xanım açdı. Bəlkə Məmməd müəllim bir balaca bizdən utandı, elə biz də bir azca utanan kimiydik. Dedi, gedək yaxınlıqda çayxana var, ora.
İnanın, elə beləcə oldu. O, haqq dünyada, mən yalançı dünyada. Hətta çayxanada çay pulunu da o verdi, özü də mürəbbəli çay içmişdik. Halal elə, Məmməd müəllim, mən indi burda həmin mürəbbəli günü yadıma salıb ağlayıram.
Çünki əslində nə ölüm ayağında olan bir insan bizi ofisdə qarşılamalıydı, nə çayxanaya getməliydik, nə yalandan lətifə danışmalıydıq, nə həmin gün o cür günəşli olmalıydı, nə çayçının gətirdiyi mürəbbəni heç nə baş verməyəsi kimi qaşıqlayıb mədəmizə ötürməliydik, nə də… Bütün bu quruluş ona görə qurulmuşdu ki, bir insan min il sonra da həmin çayxananı yada salanda ağrısın, ağlasın, ağı desin.
Həmin gün mən Məmməd müəllimin bir həqiqətini beynimə həkk elədim: Məmməd müəllim tək-tənhaydı. Çox qəribədi, çayxanada sözü hərləyib-fırlayıb bir məqama gətirdim - onun ətrafındakı mənim də tanıdığım çoxsaylı dostlardan birini, Mehdi Mükərrəmoğlunu soruşdum. Bilmədim niyə.
-Mehdi müəllim neynir? – belə bir ümumi sual verdim. Cavab yadımda qalmayıb, çox güman ki, ənənəvi zarafatyana bir söz eşitmişəm.
Bəlkə niyyətim Mehdi müəllimi soruşmaq deyildi, bu adın altında tamam başqa adamların harda olduğunu, niyə gizləndiyini bilmək istəyirdim, hə?..
Düzünü deyəcəm: Bilmək istəyirdim! Adamı belə tək qoymazlar axı. Özü də serrozla təkbətək!
Adamı belə yola salmazlar. Mən öləndə belə eləməzsiz.
O, Türkiyədə olanda redaksiyadan hərdən ona zəng vurub hal-əhval tutur, yalnız rəqəmli düymələri tərpətməkdən ibarət bir əziyyətə qatlaşmaqla işimizi bitmiş sayırdıq. Bütün bunlar öz yerində. Ancaq daha bir “dost”un orda Məmməd Nazimoğlunun adından maliyyə canfəşanlığında bulunması kimi artıq və mənasız bir hərəkəti də qeyd eləməklə bu tragediyanın növbəti epizoduna adi bir nöqtə qoyuram.

***

Başa düşmədim, Məmməd müəllimin Bakıda üçü verilən gün qəfləti küləkli yağış təbiət hadisəsiydi, yoxsa bunu mütləq harasa yozmaq gərəkdi? Yozursunuzsa, siz özünüz yozun. Mən yalnız bircə mətləbin üstə əl qoymaq istərdim: Bəlkə həmin yas məclisinə o, bu yolla etiraz edirdi və bəlkə dünyasını dəyişmiş insanın belə bir fövqəlvasitədən istifadə imkanı və hüququ olur?
Yaxşı, bəs Elmlər Akademiyası metrosuna niyə uzun növbə yaranmışdı? Yasa tələsirdim, di gəl, metroya düşə bilmədim…
…Sonra biz bir neçə jurnalist köməkləşib onun evini, daha doğrusu və daha dəqiqi, evinin qənşərində, həyətdə qurulmuş yas mağarını tapdıq. Mən mağarın içərisində İlham Abbasovdan Məmməd müəllimin oğlunu soruşdum. Buralardadı dedi, sarıpencəkli oğlandı.
Təəssüf ki, Məmməd müəllimin oğluyla, daha doğrusu, Allah saxlamış üç oğlundan biriylə ilk dəfə burda görüşürdüm. O, hərdən oğlanlarından danışmağı xoşlayırdı – indi danışmasın, birini lap istedadlı sayırdı. Bəlkə də elə bu idi. Daha nə deyəsən? “Allah rəhmət eləsin”dən başqa.
Allah rəhmət eləsin! Üzümü göylərə tutub deyirəm…

Yazıya səs verin

• (Hələ səs verilməyib)
  
   Loading ...