Əsəd Nəsirli. Rahatlıq məğlubiyyətdir (esse)
Yazar: Admin | Bölmə: Ədəbiyyat | Tarix: 19 Eylül, 2008
Səssiz-səmirsiz, hamının yuxuya getdiyi, hətta ağaclardakı yarpaqların öz pıçıltılarına ara verdiyi gecələrdə belə, içimdə bir narahatlığın olduğunu hiss edirdim.
Bəzən öz-özümə düşünürdüm ki, gecənin bu səssizliyində, hamının yuxuya getdiyi, ağaclardakı yarpaqların belə öz pıçıltılarına ara verdiyi anlar içimdəki narahatlığın səbəbi nədir?Belə gecələrin birində yenə narahat halda düşünə-düşünə bu sualın cavabını özümçün aydınlaşırdım.
İnsanlar heç vaxt rahat olmayacaqlarını bilə-bilə niyə buna can atırlar? Niyə o rahatlığı axtara-axtara ömürlərini narahat halda başa vururlar? Rahatlıq istəmək məğlubiyyətlə barışmaqdırmı?
Əgər Yaradan ruhumuzu narahat yaradıbsa, onun rahat olması mümkündürmü? Ruhumuzun rahatlığını axtarmağımız mümkünsüzlüklə yanaşı, məğlubiyyətimizin göstəricisidirmi?
Bəli. Narahat BİZ olmağı deyil, rahat BAŞQASI olmağı seçirik. Rahatlığımızın bizdə deyil, başqasında olduğuna inanırıq.
Dost seçir, sevgili axtarırıq ki, özümüzdə tapa bilmədiyimiz rahatlığı onda tapaq. Amma qarşımızdakının da narahat biri olduğunu unuduruq.
Unuduruq ki, o da öz rahatlığını bizdə axtarır, bu rahatlığın özündə deyil, bizdə olduğuna inanır.
Beləcə sən dostun, sevgilin olaraq yaşayırsan, dostun, sevgilin sən olaraq.
Viktor Hüqo “iki bədbəxtlik birləşəndə səadət yaranır” deyir. Lakin iki narahatlıq birləşəndə rahatlıq yaranmır. Çünki rahat yaşamağı istəmək məğlubiyyəti qəbul edib başqası olaraq yaşamaq deməkdir. Bir insan öz-özlüyündə rahat ola bilmirsə, başqası olaraq necə rahat yaşaya bilər?
Öz rahatlığını axtararaq başqasına üz tutmaq ikiqat rahatsızlıq, qalibiyyətini başqasında axtarmaq ikiqat məğlubiyyətdir.
Bəs narahat bir ruhda doğulduğumuzu bilə-bilə niyə rahat olmağa çalışırıq?
Yaradan insanı narahat yaratmaqla ona rahat olanı deyil, narahat olanı seçməli olduğunu göstərib. Onun sınağından üzü ağ çıxanlar rahat olanı deyil, məhz narahat olanı seçənlərdir.
Rahat, asfalt yolu hamı, hətta əlillər də gedə bilir. Narahat, enişli-yoxuşlu, daşlı-kəsəkli yolu hamı gedə bilirmi? Bu yolda çoxu duruş gətirmir, rahat yola can atır.
Oxuyub, əziyyət çəkib, min cür pisliklə qarşılaşmaqdansa, arzularını pulun-paranın hesabına həyata keçirməyə çalışır. Rahat yaşamaq istəyir. Beləcə özü də bilmədən acizliyi, məğlubiyyəti boynuna almış olur.
Bəs o, rahat yaşaya bilirmi?
O, əldə etdiyi “rahatlığı” həmişə itirmək narahatlığı ilə yaşayır. Öz narahatlığı ilə əldə etdiyi “ rahatlığı” itirmək narahatlığı birləşib ikiqat narahatlıq yaradır.
İnsanın faciəsi bu ikiqat “narahatlıqda” və ikiqat məğlubiyyətdə gizlənir.
Bəs insan narahat yaşamağa borcludurmu?
Mənən zəngin olan bir ruh heç şübhəsiz narahat, enişli-yoxuşlu yollardan keçən ruhdur. O, mənəvi zənginliyini narahatlığa borcludur.
İnsan yalnız narahatlıq sayəsində qalibiyyət əldə edə bilər.
Rahat olmaq, rahat yaşamağı istəmək, məğlubiyyəti qəbul etmək, məğlub yaşamaq istəməkdi sadəcə.
Başqasının rahatlığını qəbul etməyib, öz narahatlığına sığınmaq, rahat başqası deyil, narahat özün olmaq qalibiyyətdi əslində.
İnsan narahat yaşayıb, qalib olmağa borcludur!
Və bir də hər hansı bir insanı məğlub etməyin ən rahat yolu onu “rahat” buraxmaqdadır. Onunla maraqlanmamaq, ona fikir verməmək, onu əhəmiyyətsiz biri kimi qəbul etməkdir.
P.S. Bu günki ədəbi mühitimizdə sağçılar və solçuların bir-biriylə ədəbiyyatdan kənar mübarizəsinin kökündə əslində rahat olmaq, rahat yaşamaq ideyası durur. Bizm məqsədimizsə narahat şəkildə ədəbiyyat yaratmaqdır. Və biz bu yolda rahatlığı kənara qoyub, məqsədimizə doğru getməkdəyik.





Yüklənir...
“Doğrudan, bu nigarançılıq yaman şeydir, allah heç kәsә göstәrmәsin”.
“Nigarançılıq”
Cəlil Məmmədquluzadə
çağrılmış bayatıları qəliz, dolanbac cümlələrlə təkrar çağırmağa hacət yoxdur. mən belə “ağıllı” yazılar oxuyanda əsəbləşirəm.
axi ne yazaq ki, dushsun yerine/…
Bu esse bir insan qelbinin narahatligidir….o narahadir ki bu cumleleri qura bilib, yaza bilib.Rahatliqla inasan yalniz olende qovushurlar.ne qeder ki bu dunyanin sakiniyik ne qeder ki xeyir sherle mubarize aparir bizlere rahatliq yoxdur.
Deyəsən bu qaqaş sonuncu dəfə Orhan Pamuku oxuyub.